Spring naar inhoud

Financiële continuïteit

Resultaat

Over 2024 verantwoorden we een bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening (voor waardeveranderingen) van 9,5 miljoen euro tegen 8,8 miljoen euro in 2023. Het totale bedrijfsresultaat wordt zeer sterk beïnvloed door de waardeveranderingen van ons vastgoed. Deze waardeveranderingen leveren geen bijdrage aan de kasstroom en zijn door ons niet of nauwelijks te beïnvloeden. Ze hebben echter wel een grote invloed op de waarde van het vastgoed en daarmee op het resultaat.

Het totale (boekhoudkundige) resultaat over 2024 bedraagt 71,1 miljoen euro tegen 12,4 miljoen euro in 2023.

Hieronder analyseren we het resultaat ten opzichte van 2023.

(bedragen x € 1.000) 2024 2023 verschil
Exploitatie vastgoedportefeuille 20.184 19.435 749
Verkocht vastgoed in ontwikkeling 0 0 0
Verkoop vastgoedportefeuille -4 191 -195
Overige activiteiten 0 0 0
Overige organisatiekosten -1.098 -1.306 208
Leefbaarheid -1.527 -1.464 -63
Financiële baten en lasten -8.099 -8.016 -83
Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsuitoefening (voor waardeverandering) 9.456 8.840 616
Waardeveranderingen vastgoedportefeuille 63.834 7.260 56.574
Bedrijfsresultaat na waardeverandering voor belastingen 73.290 16.100 57.190
Vennootschapsbelasting -2.921 -3.217 296
Resultaat na belastingen 70.369 12.883 57.486
Resultaat deelnemingen 722 -467 1189
Resultaat na belastingen (incl. deelneming) 71.091 12.416 58.675

Analyse

Exploitatie vastgoedportefeuille

Het netto resultaat exploitatie vastgoedportefeuille nam toe met 0,7 miljoen euro. De huren namen toe met circa 1,3 miljoen euro, met name door algemene huurverhoging maar ook door de oplevering van nieuwbouw in 2023 en 2024. De kosten van onderhoud namen toe met 0,6 miljoen euro. 

Netto resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling

Zowel in 2024 als 2023 waren er geen mutaties.

Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille

Dit resultaat is sterk afhankelijk van het aantal en type woningen dat verkocht wordt en de boekwaarde (marktwaarde in verhuurde staat) hiervan. In 2024 verkochten we geen woningen en in 2023 verkochten we in totaal drie woningen. 

Overige organisatiekosten

Deze kosten namen af ten opzichte van 2023 met ruim 0,2 miljoen euro. Belangrijkste oorzaak is de forse afname van de door het WSW geheven Obligoheffing. 

Financiële baten en lasten

De financiële baten en lasten verslechterden per saldo met bijna 0,1 miljoen euro. De rentelasten namen met bijna 0,3 miljoen euro toe als gevolg van de toename van de leningportefeuille. Hier stond een toename van de activering van rente op projecten in ontwikkeling tegenover van ongeveer 0,2 miljoen euro.

Waardeveranderingen vastgoedportefeuille

Deze post heeft het grootste effect op het uiteindelijke resultaat. Hierin is namelijk de waardeontwikkeling van het vastgoed in exploitatie begrepen. De marktwaarde in verhuurde staat nam in 2024 toe met 70 miljoen euro tegen 19 miljoen in 2023. Dit komt voor het belangrijkste deel door marktontwikkeling, maar ook door aanpassingen in het 'Handboek modelmatig waarderen marktwaarde'. In de paragraaf over waardering vastgoed gaan we nader in op de ontwikkeling van de waarde van het vastgoed in exploitatie.

De in deze post begrepen overige waardeveranderingen namen af van negatief 12,8 miljoen euro naar negatief 6,9 miljoen euro. In 2024 werd (per saldo) 1,1 miljoen euro afwaardering teruggenomen op onrendabele toppen van nieuwbouwprojecten. In 2023 werd circa 5,6 miljoen euro afgewaardeerd in verband met onrendabele toppen van nieuwbouwprojecten. Ook deze mutaties zijn met name het  gevolg van de marktontwikkelingen van vastgoed. In 2024 is de onrendabele top verwerkt van het projecten Terwoldseweg- Kaswachters 0,2 miljoen euro; werd de onrendabele top verlaagd van de projecten: De Molen 1,3 miljoen euro, Short Stay 0,04 miljoen euro en Dubbelbeek 0,2 miljoen euro. 

Daarnaast is 7,9 miljoen euro (2023: 7,1 miljoen euro) verantwoord voor onrendabele verbeteringen die in 2024 zijn uitgevoerd of in 2024 zijn opgedragen voor uitvoering in 2025. Dit betreffen voor het grootste deel energetische verbeteringen.

Vennootschapsbelasting

Per saldo bedroeg de belastingdruk over 2024 2,9 miljoen euro tegen 3,2 miljoen euro in 2023. Doordat de fiscale waardering fors afwijkt van de commerciële waardering, ontstaan fiscaal totaal andere resultaten dan commercieel met de bijbehorende belastingdruk. De rentaftrekbeperking (ATAD) bedroeg over 2024 5,2 miljoen euro. Hierdoor ontstond een extra belastingdruk van 1,4 miljoen euro.

Resultaat deelnemingen

Ons aandeel in het resultaat 2024 van CV Heyendaal bedroeg 0,7 miljoen euro tegen negatief 0,5 miljoen euro in 2023. In 2023 was sprake van een waardedaling en in 2024 van een waardestijging van het onroerende goed in de CV Heyendaal.

Waardering vastgoed

Op grond van de Woningwet waarderen corporaties het vastgoed in exploitatie op marktwaarde in verhuurde staat. Deze marktwaarde dient te worden bepaald aan de hand van het hiervoor uitgebrachte ‘Handboek modelmatig waarderen marktwaarde’. Hiervoor hebben we een Taxatie Management Systeem (TMS). We hanteren de basisversie van het ‘Handboek modelmatig waarderen marktwaarde’ voor woongelegenheden, MOG, intramuraal vastgoed, woonwagens en standplaatsen en parkeergelegenheden. Voor BOG hanteren we verplicht de volledige versie van het ‘Handboek modelmatig waarderen marktwaarde’. Dit omdat de huursom van dit vastgoed meer bedraagt dan 5% van de totale huursom van de niet-DAEB tak. Dit vastgoed is integraal getaxeerd door een gecertificeerd taxateur.

Marktwaarde in verhuurde staat

Enkele argumenten die ten grondslag liggen aan de keuze voor marktwaarde als waarderingsgrondslag voor het bezit van woningcorporaties zijn:

  • Het maakt corporaties transparanter en beter onderling vergelijkbaar en ook beter vergelijkbaar met marktpartijen. Onder andere door de uniforme en beleidsvrije berekeningssystematiek.
  • Het geeft inzicht in de verschillen in het behaalde rendement ten opzichte van het in de markt haalbare rendement.
  • Het waarderen op marktwaarde stimuleert de professionalisering van de vastgoedsturing. We gaan de marktwaarde ook gebruiken bij besluitvorming over het bezit in het kader van het assetmanagement.

Waardemutatie marktwaarde

Jaarlijkse mutaties in de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie worden verwerkt via het resultaat. Door deze systematiek is het resultaat jaarlijks onderhevig aan grote schommelingen. De waardeontwikkeling van het vastgoed wordt voor een belangrijk deel bepaald door marktomstandigheden en door de mutatiegraad van de betreffende waarderingscomplexen. Dit zijn factoren waar we niet of nauwelijks invloed op kunnen uitoefenen. De niet-gerealiseerde waardeveranderingen (puur het gevolg van gewijzigde marktwaarde) van de vastgoedportefeuille bedragen in 2024 positief 69,7 miljoen euro tegen positief 19,1 miljoen euro in 2023.

Op hoofdlijnen is de (per saldo) positieve ontwikkeling van de marktwaarde in 2024 van 82,8 miljoen euro als volgt te verklaren (in € miljoen):

Voorraadmutaties 12,8
Methodische wijzigingen handboek en software 6,9
Parameteraanpassingen a.g.v. validatie handboek -43,2
Parameteraanpassingen a.g.v. marktontwikkelingen 74,0
Mutatie objectgegevens 32,3

Toelichting

Parameteraanpassingen a.g.v. validatie handboek zien op actualisatie van de markthuren en de disconteringsvoet op grond van de validatie van het handboek 2024 en parameteraanpassingen a.g.v. marktontwikkelingen betreffen aanpassingen op grond van de actuele ontwikkelingen in 2024 van de macro-economische parameters, markthuren, leegwaardestijgingen, kostenniveaus en disconteringsvoet.

Beleidswaarde

Beleidsmatige beschouwing op de ontwikkeling van de beleidswaarde:

Met ingang van verslagjaar 2024 hebben BZK, Aw en WSW de beleidswaardemethode aangepast. De vorige methode sloot onvoldoende aan op de praktijk van woningcorporaties. De wijzigingen ten opzichte van de de methode die tot en met 2023 werds gehanteerd, zijn:
- de rekenhorizon is nu 60 jaar in plaats van 15 jaar met eindwaarde;
-  de meerjarenonderhoudsbegroting wordt voor 60 jaar ingeladen, waardoor deze representatiever is voor de daadwerkelijke situatie;
-  er wordt een waardedaling ingerekend voor EP2-labels E, F, en G;
-  er wordt één (sociale) disconteringsvoet toegepast, (en daarmee losgekoppeld van de marktwaarde, die de beleidswaarde te volatiel maakte).

Voor het bepalen van de normen voor onderhoud en beheer ten behoeve van de beleidswaarde worden de definities en richtlijnen van BZK, Aw en WSW toegepast. De definities hebben ook betrekking op de inrichting van kostenverdeling binnen de functionele winst-en-verliesrekening, zodat de normen daarop aansluiten. 

Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het bestuur diverse oordelen en schattingen. Dit is inherent aan het toepassen van de geldende verslaggevingsstandaarden. In het bijzonder is dit van toepassing op de bepaling van de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie. De waardebepaling van het vastgoed (terug te vinden in de marktwaarde en beleidswaarde), is geen exacte wetenschap. Dit betreft bovendien de grootste schattingspost waar het bestuur een inschatting over moet maken voor de jaarrekening.

Ontwikkeling beleidswaarde 2024
Uitgangspunten  
Streefhuur per maand  
• Grondgebonden woning 793
• Appartement 706
Norm beheerlasten per jaar per woning 1.023
Ingerekende gemiddelde jaarlijkse onderhoudslasten per woning 3.192
Aantal verhuureenheden met EFG label 57

Beleidsmatige beschouwing op het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie:

Per 31 december 2024 is in totaal 616 miljoen euro aan ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen vermogen begrepen (2023: 560 miljoen euro) uit hoofde van de waardering van het vastgoed in exploitatie tegen marktwaarde in verhuurde staat. De waardering van dit vastgoed is in overeenstemming met het Handboek modelmatig waarderen bepaald en is daarmee conform de in de Woningwet voorgeschreven waarderingsgrondslag en daaruit afgeleide ministeriële besluiten geldend ten tijde van het opmaken van de jaarverslaggeving.

De realisatie van deze ongerealiseerde herwaardering is sterk afhankelijk van ons beleid. De mogelijkheden voor de corporatie om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit in exploitatie te realiseren, zijn beperkt door wettelijke maatregelen en maatschappelijke ontwikkelingen zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen. Omdat  onze doelstelling is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar zelf niet in kunnen voorzien, wordt van het vastgoed in exploitatie slechts een zeer beperkt deel vervreemd. Daarnaast wordt bij mutatie van de woningen slechts in uitzonderingsgevallen de huur verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijk onderhouds- en beheerlasten hoger dan ingerekend in de marktwaarde. Dit laatste vloeit voort uit onze beoogde kwaliteit- en beheersituatie.

Dit betekent dat slechts een deel van de in de jaarrekening verantwoorde marktwaarde (en daarmee van het eigen vermogen) in de toekomst wordt gerealiseerd.

Het bestuur heeft een inschatting gemaakt van het gedeelte van het eigen vermogen dat bij ongewijzigd beleid niet of eerst op zeer lange termijn realiseerbaar is. Deze schatting ligt in lijn met het verschil tussen de beleidswaarde van het bezit in exploitatie en de marktwaarde in verhuurde staat en bedraagt circa 338 miljoen euro.
Dit verschil is als volgt te verklaren (x € 1.000):

    DAEB     Niet-DAEB     Totaal
Marktwaarde in verhuurde staat   1.035.260     58.669     1.093.929
- Beschikbaarheid (scenario) -210.160     -14.597     -224.757  
- Beschikbaarheid (60 jaar) -26.407     -1.381     -27.788  
- Beschikbaarheid (overdrachtskosten) 88.956     4.479     93.435  
- Betaalbaarheid -230.496     -2.691     -233.187  
- Kwaliteit (onderhoud) -185.001     -8.945     -193.946  
- Kwaliteit (EFG-labels) -351     0     -351  
- Beheer -12.802     267     -12.535  
- Disconteringsvoet 248.517     12.945     261.462  
    -327.744     -9.923     -337.667
Beleidswaarde   707.516     48.746     756.262

Dit impliceert dat circa 40% van het totale eigen vermogen niet of eerst op zeer lange termijn realiseerbaar is. 

Vermogensontwikkeling

Door het resultaat over 2024 van 71,1 miljoen euro nam het vermogen toe van 772 miljoen euro ultimo 2023 naar 844 miljoen euro ultimo 2024.

Treasury

Algemeen

Een groot gedeelte van het bezit van woningcorporaties is gefinancierd met aangetrokken leningen. Treasury vormt daardoor een belangrijk onderdeel van de financiële huishouding bij woningcorporaties. Doel van de treasuryfunctie is het indekken en spreiden van renterisico’s, het toetsen van de financierbaarheid van alle (geplande) activiteiten, het aantrekken van benodigde financiering, optimalisatie van onze financieringsstructuur en het minimaliseren van de rentelasten. We namen een aantal organisatorische maatregelen om de treasuryfunctie goed te laten functioneren.

Reglement Financieel beleid en beheer

Op grond van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (Btiv) stelden we een reglement Financieel Beleid en Beheer (verder: Reglement) vast. Zo zorgen we ervoor dat de financiële continuïteit niet in gevaar wordt gebracht en kunnen we onze volkshuisvestelijke doelstellingen blijven realiseren. In het Reglement namen we ook specifieke treasurybepalingen op met bepalingen uit de wet, die nader zijn uitgewerkt in het treasurystatuut. Het Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen en de Autoriteit woningcorporaties (Aw). 

Treasurystatuut

Ons beleid op het gebied van treasury is vastgelegd in het treasurystatuut. Hierin beschrijven we de organisatie van de treasuryfunctie, de wijze van besluitvorming, de verantwoording en de informatievoorziening.

Treasurycommissie

De treasurycommissie overlegt periodiek over treasury. De treasurycommissie bestaat uit de volgende functionarissen:

  • manager Bedrijfsvoering & Financiën (voorzitter) 
  • directeur-bestuurder 
  • controller
  • een extern treasury adviseur

De treasurycommissie handelt binnen de kaders van het treasurystatuut en het treasuryjaarplan. De treasurycommissie kwam in 2024 vier keer bij elkaar. Tijdens deze bijeenkomsten besprak de commissie onder andere marktontwikkelingen, beschikbaarheid van financiering, borgingsplafond, liquiditeitsprognoses, schuldrest per verhuureenheid, beoordelingskader Aw/WSW, financieringsstrategie en renterisico’s. Bovendien bespraken zij de voorgenomen transactievoorstellen.

Financieringsstrategie

Ons Huis heeft een financieringsstrategie; de financieringsstrategie geeft het beleid weer voor de financiering en de samenstelling van de leningportefeuille op langere termijn. In de financieringsstrategie verwoorden we onze keuzes binnen de ruimte van het treasurystatuut en namen we waarborgen op om de financiële continuïteit te bewaken. Hiervoor gebruikten we de financierings-investeringsratio (FIR) en de terugverdientijd. Aw en WSW hanteren een signaalwaarde voor de maximale terugverdienperiode van 35 jaar. Ons Huis hanteert het uitgangspunt dat de maximale terugverdienperiode in de eerste vijf begrotingsjaren aan deze signaalwaarde voldoet. Jaarlijks nemen we in de meerjarenbegroting een toets op of we aan deze kaders blijven voldoen.

Treasuryjaarplan

In het treasuryjaarplan beschrijven we onze belangrijkste treasury-acties voor het komende jaar. Het treasuryjaarplan is gebaseerd op de goedgekeurde meerjarenbegroting en meerjarenprognoses en wordt vastgesteld door de directeur-bestuurder en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen. Door goedkeuring van het treasuryjaarplan geeft de Raad van Commissarissen toestemming aan de directeur-bestuurder om, ten behoeve van de DAEB-activiteiten (en binnen de van toepassing zijnde externe en interne ‘spelregels’), financiering aan te trekken, tot maximaal het door het WSW afgegeven borgingsplafond. Acties die niet binnen de kaders van dit treasuryjaarplan vallen, moeten ter goedkeuring aan de Raad van Commissarissen voorgelegd worden. Uitzondering hierop zijn acties die een expliciet uitvloeisel zijn van het voldoen aan wet- en regelgeving. Daarvoor bestaat een informatieplicht aan de Raad van Commissarissen.

Financieringsbevoegdheid treasury

We moeten te allen tijde aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Hiertoe trekken we, indien noodzakelijk, leningen aan met borging door het WSW (mits ten behoeve van DAEB). Het WSW stelt borgingsruimte beschikbaar door middel van het door haar vastgestelde borgingsplafond. Dit borgingsplafond betreft het maximale bedrag aan door het WSW te borgen financiering, in het van toepassing zijnde jaar. De hoogte van het borgingsplafond is (mede) afhankelijk van de financieringsbehoefte conform de dPi-opgaaf. We ontvingen in 2024 een borgingsplafond van 261 miljoen euro voor ultimo 2025.

Scheiding van DAEB en niet-DAEB

We kozen voor een administratieve scheiding van DAEB en niet-DAEB. In het door de Aw goedgekeurde scheidingsvoorstel is het volgende opgenomen:

  • aan de niet-DAEB tak wordt een startliquiditeit toegekend van 0,75 miljoen euro
  • de DAEB tak verstrekt een interne lening aan de niet-DAEB tak met de volgende modaliteiten:
    • hoofdsom 20 miljoen euro
    • aflossingsschema gebaseerd op aflossingsschema leningportefeuille DAEB-tak
    • rente 4,15% op jaarbasis

Op basis van de huidige niet-DAEB prognoses wordt verwacht dat er geen financieringsbehoefte ontstaat in deze tak. Op dit moment is er echter wel een maatschappelijk discussie over de rol van corporaties in het ontwikkelen van middenhuurwoningen. Het is niet uitgesloten dat we op grond hiervan op termijn ook woningen in deze categorie ontwikkelen, waardoor er toch een financieringsbehoefte ontstaat. Overtollige middelen in de niet-DAEB worden hierom met ingang van 2018 niet meer als extra aflossing op de interne lening afgestort aan de DAEB-tak, maar door middel van een interne renteloze lening uitgeleend aan de DAEB-tak. Door deze lening direct opeisbaar te maken, kan hiermee (al dan niet gedeeltelijk) in toekomstige behoefte worden voorzien. Ultimo 2024 is 3,7 miljoen euro (2023: 3,2 miljoen) door de niet-DAEB-tak uitgeleend aan de DAEB-tak.

Langlopende schulden

Onze langlopende schulden (inclusief het kortlopend deel) namen in 2024 toe met 12,7 miljoen euro. Ter financiering van de aflossingen en investeringen trokken we een nieuwe lening aan van 7,0 miljoen euro en namen (per saldo) 6 miljoen euro op van de roll-over lening. In 2024 losten we 0,3 miljoen euro af op de leningen. Het gemiddelde rentepercentage van de op 31 december 2024 aanwezige leningen is 3,36% (2023: 3,40%). De afname is het gevolg van de lagere rente op de nieuwe leningen ten opzichte het gemiddelde percentage op bestaande leningen en de afname van de rente op de roll-over lening. 

Liquiditeiten

Het saldo liquide middelen nam in 2024 af van 1,9 miljoen euro naar 0,7 miljoen euro. Om voldoende flexibiliteit in de liquiditeit te waarborgen beschikt Ons Huis over roll-over leningen, waardoor elke week opname of terugplaatsing van en naar roll-over kan plaats vinden. Van de hoofdsom van de roll-over van 15 miljoen euro was ultimo 2024 niets teruggeplaatst. Eind 2024 is een nieuwe lening aangetrokken die op 15 januari 2025 is gestort. Op basis van de meerjarenbegroting zijn de operationele kasstromen de komende jaren positief. Deze positieve kasstromen wenden we aan voor de financiering van (nieuwbouw- en duurzaamheids)investeringen.

Derivaten

Volgens ons treasurystatuut mogen rente-instrumenten worden ingezet om renterisico’s af te dekken. Het doel hiervan is dat lange rentevaste perioden mogelijk zijn zonder hoge liquiditeitsopslagen voor de onderliggende lening. Bovendien kunnen we op deze wijze flexibiliteit bereiken door het ontkoppelen van lening en rentelooptijd. Er zijn randvoorwaarden in het statuut opgenomen om risico’s te vermijden of te beperken. We hebben op dit moment geen derivaten.

Belastingen en andere heffingen

Vennootschapsbelasting

We zijn belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting sinds 1 januari 2008. Onze aanslagen tot en met 2021 zijn definitief door de fiscus opgelegd. Ons Huis heeft een vaststellingsovereenkomst met de fiscus gesloten om in fiscaal jaar 2018 een onderhoudsvoorziening te treffen. De aangifte 2022 is aangepast en opnieuw ingediend. De aangifte 2023 is in concept afgerond en wordt binnenkort ingediend.

De gevolgen van de renteaftrekbeperking (ATAD) zijn evenals in voorgaande jaren fors. Ruim 5,2 miljoen euro van de rentelast is niet aftrekbaar. De vennootschapsbelasting is hierdoor circa 1,4 miljoen hoger dan zonder de renteaftrekbeperking. Op grond van de aangepaste aangifte 2023 wordt het terug te ontvangen bedrag op de voorlopige aanslag over fiscaal jaar 2023 51.000 euro hoger. En op basis van de fiscale positie 2024 was ook de voorlopige aanslag 2024 te hoog en wordt hierop ruim 0,2 miljoen euro terug ontvangen. Er zijn ultimo 2024 nog verrekenbare verliezen van ca. 6,0 miljoen euro die naar verwachting binnen enkele jaren volledig verrekend worden.

Saneringsheffing

Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw legde in 2024 geen saneringsheffing op. Op grond van de wijziging van de wet is sanering minder snel aan de orde. Aw en WSW hebben aangegeven dat corporaties hierom in de prognoses geen rekening hoeven te houden met saneringsheffing.

Bijdrageheffing Autoriteit woningcorporaties (Aw)

In de herzieningswet is bepaald dat toegelaten instellingen met ingang van 1 juli 2015 de kosten van het toezicht op de sector door de Aw moeten betalen. De kosten hiervan in 2024 bedroegen voor ons 35.500 euro (2023: 33.300 euro).

Inning obligo en obligolening

In 2024 bedroeg de inning van obligo voor Ons Huis 72.000 euro (2023: 328.000 euro). Deelnemers van WSW moeten in de eerste vijf prognosejaren rekening houden met inning van obligo. De noodzaak hiervoor is het gevolg van aanspraken op het WSW als borgsteller als gevolg van de afsplitsing van WSG en Humanitas en om de soliditeit van het stelsel te waarborgen. Voor 2025 t/m 2029 dient rekening gehouden te worden met 0,167% van het geborgd leningvolume ultimo het voorgaande boekjaar. Voor 2025 is dit geprognotiseerd op 398.000 euro. Op basis van het strategisch programma van het WSW trokken deelnemers een obligolening om in voorkomende gevallen te dienen als financiering van verplichtingen van het WSW. Het gaat voor Ons Huis om een variabele hoofdsomlening van 6,3 miljoen euro. Voor zolang en zover de lening niet is opgenomen is een bereidstellingsprovisie verschuldigd van 17 basispunten. Het niet opgenomen deel van deze lening beïnvloedt de dekkingsratio.

Financiële oordelen van externe partijen

Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)

Het WSW verklaarde in 2024 dat het risicoprofiel van Ons Huis gehandhaaft bleef van laag tot gemiddeld en dat de financiële positie solide is en voldoende ruimte biedt om de transitieopgave te realiseren. Met het WSW werd gesproken over de business risks en diverse beleidstukken. Het WSW verklaarde dat naar haar oordeel de bedrijfsrisico's in voldoende mate beheerst worden. Het WSW wil in 2025 graag kennismaken met de Raad van Commissarissen en horen welke aandachtsgebieden centraal staan en recente ontwikkelingen bespreken.

Autoriteit woningcorporaties (Aw)

De Aw beoordeelt integraal woningcorporaties. Dit toezicht is gericht op governance, integriteit, rechtmatigheid en de bescherming van maatschappelijk vermogen. Het functioneren van de corporatie wordt hierbij in samenhang bezien en afgezet tegen wettelijke normen en beleidsregels en het risicoprofiel van de corporatie. Naast de basisbeoordeling spraken inspecteurs van Aw in juli 2024 met de bestuurder, de controller en de manager Bedrijfsvoering & Financiën. De risico-inschatting voor Ons Huis werd door de Aw op alle onderdelen van het beoordelingskader als laag gekwalificeerd met uitzondering van het onderdeel Governance - Besturing -  Kwaliteit intern toezicht. De Aw kwalificeert dit risico op midden. De Aw wil graag in Q1-2025 het verslag van de laatste zelfevaluatie ontvangen geeft mee het onderwerp zelfreflectie hierin mee te nemen. In Q1-2025 gaat de Aw opnieuw in gesprek met de Raad. De Aw is van mening dat Ons Huis een stabiel beeld laat zien waar het over haar financiële positie en bedrijjfsvoering gaat en zich bewust is van het feit dat de omgeving niet stil staat. De Aw ziet een positieve ontwikkeling op het gebied van de samenwerking door betrokken partijen om de leefbaarheid en veerkracht in wijken straten te verbeteren.

In de brief beoordeling rechtmatigheid verslagjaar 2023 geeft de Aw aan dat voldaan is aan de criteria voor staatssteun en de WNT-normen en dat bij Ons Huis geen sprake is van overcompensatie; hiervan is sprake als een corporatie onterecht teveel overheidssteun heeft ontvangen voor DAEB-activiteiten. 

Visitatie

Begin 2023 is het visitatierapport 2018 - 2022 uitgebracht. De samenvatting van de resultaten van de uitgevoerde visitatie is: 

Veerkracht is een belangrijk thema voor Ons Huis. Het is haar drijvende ambitie. Ze sluit op dit gebied nauw aan bij de vitaliteitsagenda’s van de gemeente Apeldoorn. Niet dat het gebied helemaal nieuw is voor Ons Huis. Ook in het vorige ondernemingsplan was het al benoemd als belangrijk thema. De manier waarop Ons Huis veerkracht vormgeeft en concreet maakt is bijzonder. Ook het doorvertalen naar de andere beleidsterreinen doet ze zorgvuldig zodat het steeds meer in alle haarvaten vorm krijgt. Als ze beleid formuleert, kijkt ze altijd naar de consequenties voor veerkracht of andersom: als we hier toch over nadenken hoe kunnen we op dit gebied veerkracht zoveel mogelijk bevorderen. Zo denkt ze na over differentiatie van huurprijzen, type woningen, bewonersinitiatieven, etc.

Het visitatierapport en de ontvangen cijfers, met zelfs een 9 voor strategievorming en prestatiesturing, zijn wat ons betreft een mooie bevestiging dat we de dingen die we doen ook goed doen. Graag gaan we Samen veerkrachtig! door met het werken aan betaalbaar en duurzaam wonen in veerkrachtige buurten.

De door de commissie genoemde aanmoedigings- en verbeterpunten voor de toekomst hebben we grotendeels opgepakt met onze partners en zullen we waar nodig ook de komende tijd de nodige aandacht geven.

Financiële kengetallen

Beoordelingskader

De Autoriteit woningcorporaties (Aw) en Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) beoordelen de risico's van corporaties op basis van een gezamenlijk beoordelingskader. De basis beoordeling van de financiële positie vindt plaats op basis van vijf financiële ratio’s.

Interest Coverage Ratio (ICR)

Over 2024 bedraagt de ICR totaal 1,9 en DAEB 1,9 (2023 resp. 2,1 en 2,0) en voldoet daarmee ruim aan de norm van 1,4. Ook de ICR van de niet-DAEB tak voldoet met 2,3 ruim aan de norm van 1,8.

Solvabiliteit

De solvabiliteit (o.b.v. beleidswaarde) nam toe van 51,1% eind 2023 naar 63,8% eind 2024, en blijft ruim boven de norm van 30%. Deze norm bedroeg in 2023 15% en is aangepast op basis van de voor verslag 2024 nieuw voorgeschreven methode van bepalen van de beleidswaarde. Belangrijkste wijzigingen hierbij zijn dat het disconteringspercentage niet meer wordt afgeleid van de marktwaarde, maar er wordt een generiek percentage voor de hele sector toegepast. Daarnaast moet de onderhoudskasstroom voor het bezit van de corporatie voor 60 jaar worden ingerekend. Evenals de norm neemt ook de berekende solvabiliteit toe op basis van deze wijziging van methode. De solvabiliteit voldoet ruimschoots aan de norm.

Loan to Value

Ook de Loan to Value, de verhouding tussen de uitstaande leningen en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie, verbeterde als gevolg van de nieuwe methode voor de berekening van de beleidswaarde. De norm is aangepast van <85% naar < 70%. De loan to value verbeterde van 47,1% in 2023 naar 34,4% in 2024 en voldoet hiermee ruim aan de norm. 

Dekkingsratio

De dekkingsratio, de verhouding tussen de marktwaarde van zowel de uitstaande leningen en van het vastgoed in exploitatie, nam ultimo 2024 af en verbeterde van 25,6% ultimo 2023 naar 24,5% ultimo 2024. De marktwaarde van het vastgoed in exploitatie nam toe terwijl de marktwaarde van de uitstaande leningen ook toenam met ongeveer 12% van de stijging van de marktwaarde. De norm voor de dekkingsratio is <70%.

Onderpandratio (WSW)

De onderpandratio, de verhouding tussen de marktwaarde van de geborgde uitstaande leningen en de marktwaarde van het vastgoed in exploitatie in onderpand bij het WSW bleef in 2024 onveranderd ten opzichte van 2023 op 23,8%. De marktwaarde van de geborgde leningen nam in 2024 procentueel ongeveer evenveel toe als de marktwaarde van het vastgoed in onderpand bij het WSW. De externe norm is <70%.

Toekomstparagraaf

De mondiale omstandigheden (Oekraïne, Gaza-Israël, nieuwe president VS), brengen onzekerheden met zich mee. Er zijn grotere (risico's op) grondstoftekorten en sterke prijsstijgingen van bouwmaterialen en rentestijgingen. Betalingsrisico's van huurders namen toe. Ook de toch al forse druk op de woningmarkt blijft hoog mede door de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne. Ons Huis heeft hierop waar noodzakelijk en mogelijk geanticipeerd en projecten getemporiseerd. Hoewel de gevolgen voor Ons Huis op dit moment te overzien zijn, blijft de toekomst onzeker. 

In de Nationale en gemeentelijke prestatieafspraken zijn forse en zeer ambitieuze ambities en opgaven opgenomen. Op basis van realisme (doorlooptijd nieuwbouwtrajecten) en de eigen financiële polsstok heeft Ons Huis de ambities en opgaven in haar meerjarenbegroting getemporiseerd.

Uit de meerjarenbegroting 2025-2034 blijkt dat Ons Huis in deze periode, op basis van de gekozen uitgangspunten, ruim blijft voldoen aan de vereiste ratio's. Mede gebaseerd op de gezonde operationele kasstromen en een goed evenwicht in baten en lasten.
Er zijn slecht weer scenario's doorgerekend in de meerjarenbegroting. Hieruit bleek dat er voldoende tijd (> 5 jaar) is om het beleid bij te stellen, op het moment dat ratio's de kritische grenzen naderen.

In april 2025 is in de Voorjaarsnota aangekondigd dat per 1 juli 2025 en per 1 juli 2026 een bevriezing van de huren in de gereguleerde huursector zal gelden. Het betreft een politieke afspraak die op het moment van opmaken van dit jaarverslag nog niet is vastgelegd in wet- en regelgeving. De maatregel heeft forse langjarige impact op de operationele kasstromen, wat leidt tot toenemende schulden. Wij onderzoeken welke gevolgen dit heeft voor de uitvoering van onze ambities en opgaven. Voor de financiële impact van deze maatregel wordt verwezen naar de paragraaf gebeurtenis na belansdatum in de jaarrekening.

Op grond van bovenstaande zien wij geen reden om te twijfelen aan de continuïteit van de stichting en hebben wij de jaarrekening opgemaakt op basis van continuïteitsveronderstelling en achten wij de ingenomen schattingen in de jaarrekening nog steeds passend.

Risicomanagement

In de Raad van Commissarissen, het managementteam en operationeel binnen onze organisatie is continu aandacht voor mogelijke risico’s en beheersmaatregelen om de risico’s te beperken of terug te dringen. In periodieke sessies bespreken het managementteam en het middenkader aanwezige risico’s en beheersmaatregelen en beoordelen ze welke aanvullende maatregelen nodig zijn.

Medewerkers inclusief MT-leden volgden trainingen risicomanagement. Interne projectleiders weten vanuit een eerdere incompany training over resultaatgericht projectmatig werken dat risicomanagement onderdeel is van projectmatig werken en passen dit steeds meer toe in de plannen van aanpak en tussentijdse voortgangsrapportages en gesprekken van onze interne projecten.

In de meerjarenbegroting worden een aantal scenario's opgenomen om de impact van mogelijke risico's te duiden. Daarnaast worden tijdens de bespreking van de meerjarenbegroting in de Raad van Commissarissen de uitkomsten van een risicoanalyse gepresenteerd. Deze risicoanalyse wordt gemaakt door middel van de Monte Carlo-methode. Hierbij zijn 2.000 scenario’s doorgerekend, waarvan de kans dat een scenario voorkomt voor alle scenario’s even waarschijnlijk is.

Doordat in de meerjarenbegroting ambities en prestatieafspraken op het gebied van nieuwbouw en energetische maatregelen (Routekaart CO2-neutraal) zijn ingerekend, neemt de kans toe dat de (interne) financiële kaders (tijdelijk) niet worden gehaald. Gezien de middellange termijn waarop zich dit eventueel zou voordoen hebben we voldoende mogelijkheden om hier in voorkomende gevallen op te anticiperen en het beleid bij te stellen.

Ten aanzien van verslaggevingsfraude bestaan risico's bij schattingen in de vastgoedwaarderingen en bij het bepalen en verantwoorden van onrendabele toppen. Ons Huis heeft functiescheidingen aangebracht en voert onafhankelijke audits uit, om dergelijke risico's te mitigeren of uit te sluiten.

Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of bestuur maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, en periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten er toe bijdragen dat override of controls wordt gesignaleerd. 

In 2024 is naar aanleiding van de actualiteit in de sector en de handreiking van Aw intern een uitgebreide analyse uitgevoerd naar frauderisico's binnen de onderhoudsprocessen. Hieruit zijn geen aanwijzingen naar voren gekomen van mogelijke fraudegevallen.

In 2024 zijn meerdere onderzoeken gedaan naar mogelijke gevallen van woonfraude bij het gebruik van de woning (drugshandel, prostitutie, onderhuur, over- of onrechtmatige bewoning, onbewoond, etc.). Als er sprake is van woonfraude worden maatregelen genomen om de fraude te beëindigen, wat ook tot ontruimingen leidt.
Buiten deze woonfraudes zijn er in 2024 geen indicaties geweest dat er sprake was van fraude. Ons Huis heeft een uitgebreide frauderisicoanalyse opgesteld, die periodiek geactualiseerd wordt.

Risicobereidheid

De financiële situatie maakt het mogelijk een zekere mate van bereidheid toe te passen voor het nemen van risico’s en onzekerheden. Desondanks zijn en worden risico’s zoveel mogelijk beheerst. We drukken de risicobereidheid uit in een score van 1 tot en met 5, en geven per risico (op dezelfde schaal) aan wat de huidige risicoscore is. Hierbij geeft de risicoscore de huidige inschatting van het management weer van de mate waarin risico’s worden gelopen.Uitzondering op de risicobereidheid vormen risico's op het gebied van compliance en fraude. Corruptie en fraude worden niet getolereerd.

In deze legenda is de risicobereidheid toegelicht:

Strategische risico’s

Strategisch risico Risico’s op het gebied van wet- en regelgeving (o.a. Europese aanbesteding)
Risicobereidheid (1 - 5) 1
Risicoscore (1 - 5) 1
Beheersingsmaatregelen Inrekenen (potentiële) overheids- of sectorheffingen en scenario’s opstellen en doorrekenen.
  Strak proces voor toewijzingen aan de doelgroep en monitoring t.o.v. de 85% norm en passend toewijzen.
  Gemeenten en huurdersorganisaties hebben meer bevoegdheden vanuit de nieuwe Woningwet. We voeren open gesprekken met stakeholders en zetten in op structurele succesvolle samenwerking..
  Modelcontracten worden aangepast, indien wet- en regelgeving daarom vragen.
Strategisch risico Risico’s van investeren in duurzaamheid (duurzaamheidsambitie voor 2050 C02 neutraal). Sub risico’s: benodigde goedkeuring van huurders voor duurzaamheidsmaatregelen in woningen, benodigde materialen en capaciteit toeleveranciers, aannemers en bij Ons Huis, beperkingen netwerk, toenemende kosten warmtenetten, afbouw salderingsregeling, onvoldoende reductie CO2 en aardgasgebruik, andere kennis benodigd door veranderende opgave afhankelijk van overheid en externe partijen, niet kunnen voldoen aan klimaatakkoord.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Opstellen visie en beleid duurzaamheid.
  Aedes routekaart Co2 neutraal in 2050 (ingerekend in MJB) en opstellen actuele routekaart.
  Inzichtelijk maken actieve en doelgerichte inzet van middelen m.b.v. kosten/baten voor investeringen.
  Rendementsdoelstellingen. Effecten van genomen maatregelen op energiegebruik bewoners.
  Voor het verduurzamen van de woningportefeuille is een operationeel plan van aanpak lange termijn (> 5jaar) geformuleerd: operationele beleid sluit aan op het integrale beleid en de voorraadstrategie.
  Intern voldoende kennis en capaciteit om transitieprogramma op een goede manier te beheersen en tot uitvoer te brengen.
  Extern andere vorm van aanbesteding met meer lange termijn focus (borging capaciteit).
  Investeren in relatie met belanghebbenden, deelname platvorm warmtenetten met BZK/EZK
  Communicatie huurders over wat Ons Huis doet op het gebied van duurzaamheid, "achter de voordeur"
  Draagvlak bij bewoners creëren en behouden, proces weigeraars
  Zonnepanelenbeleid opgesteld
Strategisch risico Risico’s communicatie bij crisissituaties
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Periodieke actualisatie calamiteitenplan, incl. risico imagoschade en communicatie.
  Instructies aandacht calamiteiten, mediatraining.
  Bereikbaarheid bij calamiteiten geregeld.
  Communicatieplan bij (potentieel actuele) calamiteiten.
  Monitoring sociale media.
  Evaluatie afhandeling calamiteiten.
  Vergroten politiek bewustzijn.
  Protocol agressie en geweld herzien op online gedrag
  Versterken relatie met de pers, positieve communicatie
Strategisch risico Leefbaarheid buurten neemt af, overlast en onveiligheid neemt toe. Sub risico's: onbeheersbaar woon- en leefklimaat, ondermijning, woonfraude, jeugdproblematiek en criminaliteit.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Strategisch voorraad beleid.
  Veerkracht principe toegepast bij nieuwbouw.
  Proces aanpak overlast.
  Streefhuurbeleid.
  Overlastbestrijding convenant.
  Programma veerkrachtige buurten met programmaleider
  Intensieve samenwerking met gemeenten en samenwerkingspartners aan integrale wijkaanpak, a.d.h.v. vitaliteitsagenda.
  Actief meewerken aan armoedebestrijding, signaleren en activeren van mensen die hulp kunnen gebruiken.
  Complexbeheerders in kwetsbare complexen.
  Woonconsulenten actief en dichtbij in de wijken.
  Opstapregeling geëvalueerd (wordt geactualiseerd)
  Tussenvormen wonen met zorg.
  Toewijzingsproces en sturen met kwaliteit, huren en verdeling
  Aanpak wanbewoning en tuinen.
  Woonfraudebeleid.
  Integriteitsworkshops.
  Contact met politie (wijkagenten).
Strategisch risico Cybercriminaliteit. Kwetsbare digitale systemen lopen het risico te worden gehackt. Door hiaten in de IT-beveiliging kunnen cybercriminelen toegang krijgen tot bestanden die informatie bevatten over bijvoorbeeld (toekomstige) huurders en die naar personen te herleiden is. Nepfacturen. Tevens risico op betalen grote sommen losgeld aan hackers. Hack bij toeleveranciers.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 4
Beheersingsmaatregelen Toegangsbeveiliging, bevoegdheden, passwords aangescherpt.
  Risicoanalyses met externe netbeheerder.
  Legal hack (Red Test) uit laten voeren en opvolgen aanbevelingen.
  Awareness, phishing simulaties, trainingsmateriaal
  Two factor authentication.
  Outsourcen netwetwerkomgeving aan deskundige derde.
  Nieuwe KA-partner (security was belangrijk criterium)
Strategisch risico Datalekken
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Awareness via personeelsbijeenkomsten en intranet .
  Instructies en inwerkprogramma nieuwe medewerkers.
  Verwerkersovereenkomsten.
  Proces datalekken (audit + evaluatie door AVG crisis team).
  AVG inrichting en opschoning Viewpoint.
  Privacy impact analyse uitgevoerd.
  Informatiebeveiligingsbeleid en proces informatiebeveiliging
  0-meting informatiebeveiliging.
  Wachtwoordbeleid en two factor authentificatie.
  Risicoanalyses met externe netwerkbeheerder (n.a.v. Red Test).
  Uitwerking Mobile Device Management.
Strategisch risico Digitalisering, primair systeem, ICT kosten en datakwaliteit. De bedrijfscontinuïteit loopt gevaar, bedrijfsvoering steeds afhankelijker van digitale systemen. Als deze uitvallen of bijvoorbeeld door brand niet toegankelijk zijn. Als data kwaliteit niet op orde is, bestaat het risico op foute besluitvorming of uitvoering operationele proces incl. compliance.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2↓
Beheersingsmaatregelen (Pro-)actief contact met leveranciers (ook waar OH nog geen zaken mee doet / buiten eigen sector).
  SLA's voor continuïteit voorzieningen.
  Actieve deelname aan en initiatief voor strategische sessies met ICT-leveranciers.
  Deelname aan kennissessies.
  Onderhandelingen over prijsvorming.
  Inzichtelijke business cases bij nieuwe toepassingen of aanvullingen bestaande situatie.
  Benchmark en samenwerking met andere corporaties en leveranciers.
  Analyse bestaande data en benoemen data eigenaren, dashboards.
  Implementeren dashboards
  Verbetering data vanuit assetmanagement.
  ICT-processen inrichten en beschrijven en audits uitvoeren.
  Functie Databeheer en beleidsondersteuning
Strategisch risico Economische, betaalbaarheids, en huisvestingsproblemen, grondstoftekorten door mondiale omstandigheden
Risicobereidheid (1 - 5) 2↑
Risicoscore (1 - 5) 3↑
Beheersingsmaatregelen Maatregelen tegen cyberaanvallen.
  Maatregelen beperken renterisico's.
  Maatwerk voor huurders in financiële problemen.
  Verduurzamingsmaatregelen.
  Fasedocumenten nieuwbouwprojecten met beslismomenten
Strategisch risico Tijdelijke woningen, onzekerheden restwaarde, duur exploitatie, eisen bouwbesluit na 1e termijn. Vertragingen door bezwaren. Onrendabele businesscase.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen Garantie herplaatsing
  Risico's spreiden door te delen met collega-corporaties
  Ontheffingen crisis- en herstelwet
  Permanente uitstraling
Strategisch risico Lange termijn mismatch vraag en aanbod
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 4↑
Beheersingsmaatregelen Toevoegen woningen die altijd geschikt zijn voor minimaal 2 doelgroepen
  Jaarlijkse update portefeuillestrategie
Strategisch risico Disruptieve technologie en digitalisering
Risicobereidheid (1 - 5) 3
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Actualiteit volgen
  Awareness medewerkers
  Beleid ChatGPT en AI

Financiële risico’s

Financieel risico Renterisico’s
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen Treasurystatuut.
  Maximaal jaarlijks renterisico 15%.
  Scenario's doorrekenen met hogere rentepercentages.
Financieel risico Financieringsrisico’s
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 1
Beheersingsmaatregelen Treasurystatuut, -jaarplan en -organisatie, financieringsstrategie.
  Plafond voor het leningvolume.
  Sturen op het blijvend voldoen aan de ratio’s van WSW voor facilitering geborgde financiering.
  Roll-over leningen voor flexibiliteit.
  Sturen op operationele kasstromen.
Financieel risico Belastingen en heffingen
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen Fiscaal statuut.
  Kennis- en bewustzijnsbevordering betrokkenen (opleiding, workshops/seminars).
  Quick scan loonbelasting.
  Gebruik van externe deskundigheid (bijv. kwartaaloverleg loonbelasting, BTW).
  Belastingen (incl. ATAD) en heffingen meerjarendoorrekening.
Financieel risico Risico’s kasstroom onder druk
Risicobereidheid (1 - 5) 3↑
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Heffingen en belastingen ingecalculeerd en gefinancierd vanuit operationele kasstroom.
  Actief bijblijven op ontwikkelingen wet- en regelgeving , scenario's berekenen om goed voorbereid te zijn op effect van maatregel.
  Lobby voor vermindering druk op kasstroom door Vpb (ATAD).
  Kengetallen in Financieringsstrategie (FIR en terugverdientijd).
Financieel risico Onverzekerbaar tegen brand en bestuurdersaansprakelijkheid
Risicobereidheid (1 - 5) 1
Risicoscore (1 - 5) 3↑
Beheersingsmaatregelen Brandbeveiligingsbeleid en awareness bewoners.
  Brandwerende maatregelen en rookmelders.
  Deskundige verzekeringstussenpersoon.
  Signaleren van (potentieel) gevaarlijke situaties.
  Aantal installaties > 5 kVA is beperkt
  Hogere premie en eigen risico accepteren

Organisatorische risico's

Organisatorisch risico Externe compliance risico’s (wet- en regelgeving, fraude)
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2↑
Beheersingsmaatregelen Onafhankelijke positie Controller binnen de organisatie.
  4-jaarlijkse visitatie (2023)
  Governance jaaragenda (Aedes Code , wet- en regelgeving, statuten en reglementen).
  Uitvoerige frauderisicoanalyse
  Soft controls
Organisatorisch risico Interne compliance risico’s, waaronder frauderisico's (corruptie, scheiding zakelijke en privé-belangen, declareren)
Risicobereidheid (1 - 5) 1
Risicoscore (1 - 5) 1
Beheersingsmaatregelen Integriteitscode en dilemmatrainingen.
  Ondertekening verklaring integriteit.
  Klokkenluidersregeling.
  Vertrouwenspersonen (in- en extern).
  Internetprotocol, en inkoopregels bij privé-aankopen.
  Memo frauderisico's opgesteld en behandeld in RvC
  Uitvoerige frauderisicoanalyse
  Soft controls
Organisatorisch risico Onvoldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen In MD-traject MT aandacht voor stijl leidinggeven en aandacht werkdruk.
  Mogelijkheden POP stimuleren, duurzame inzetbaarheid.
  Inzetten flexibele schil.
  Actief personeelsbeleid.
  Stimuleren stagiars en trainee-ships.
  Periodiek onderzoek medewerkerstevredenheid.
  Campagne arbeidsmarktcommunicatie
Organisatorisch risico Toenemende werkdruk door ambities en projecten en toename van kwetsbare huurders.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen Strategische personeelsplanning, personeelsvisie.
  Programmamanagement (DIN), plannen en prioriteren projecten.
  Bijeenkomsten organiseren met personeel uitkomsten MTO.
  Sturen op voorkomen verlofvijvers.
  Investeren in duurzame inzetbaarheid, opleidingen.
  Budget inhuur derden.
  Inzet stagiaires en trainees
  Branding arbeidsmarkt

Vastgoedrisico's

Risico's vastgoed Ontwikkelingsrisico's vastgoedmarkt, prijsstijgingen, fraude (aanbestedingsfraude, smeergeld)
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Investeringsstatuut.
  Investeringsbeslissingen geïntegreerd in het assetmanagement.
  Fasedocumenten (inclusief besluitvorming) met hierop afgestemde mandatering, risicoparagraaf.
  Actuele (slimme) contractvorming.
  Functiescheidingen en procuratieschema.
  Inkoop- en aanbestedingsbeleid
Risico's vastgoed Druk op de woningmarkt, beschikbaarheid locaties beperkt, migratiestroom (nagolf), uitstroom beschermd wonen.
Risicobereidheid (1 - 5) 2
Risicoscore (1 - 5) 3
Beheersingsmaatregelen Overleg met gemeente en collega’s.
  Met gemeenten overleg over locaties en urgentieverordening.
  Afspraken over woningbouw in prestatieafspraken.
  Acquisiteur geworven door VSW corporaties.
  Inzet op flexwoningen
Risico's vastgoed Risico’s samenhangend met het bestaande vastgoed
Risicobereidheid (1 - 5) 1
Risicoscore (1 - 5) 2
Beheersingsmaatregelen Risicokaart voor asbest, CO2, asbest, legionella en instortingsgevaar (maatregelen gepland of uitgevoerd).
  Verzekering voor brand-, storm- en waterschade.
  Calamiteitenplan.
  Wijze van contractvorming met zorgpartijen.
  Risico op stijgende bouwkosten en de druk op de beschikbaarheid van aannemers beheersen door langere termijn afspraken (RGS) maken, vaste prijsafspraken en SLA’s met aannemers te maken.
  Onderzoek en maatregelen brandveiligheid hoogbouw.
  Gebiedsontheffing flora en fauna.
  Onderzoek gevolgen klimaatverandering (o.a.wateroverlast).
  Onderzoek aanwezigheid loden leidingen uitgevoerd.
  Risico's funderingsschade onderzocht en als (zeer) beperkt ingeschat.
Risico's vastgoed Netcongestie, vraag neemt harder toe dan tempo uitbreiding capaciteit toestaat.
Risicobereidheid (1 - 5) 2↑
Risicoscore (1 - 5) 3↓
Beheersingsmaatregelen In gesprek met Liander en gemeente (prioritering)
  Net-toets uitgevoerd voor aanleg PE-installaties
  Via Aedes landelijk belangen sector behartigen
Risico's vastgoed Stikstof  
Risicobereidheid (1 - 5) 2  
Risicoscore (1 - 5) 4  
Beheersingsmaatregelen Overleg gemeente en provincie over (on-)mogelijkheden en prioritering  

Operationele risico’s

De gekwantificeerde operationele risico's worden niet in bovenstaand overzicht opgenomen.